Teylers museum

Teylers museum

In het Teylers museum vind je de mammoethaar. De kaken van de mosasaurus. Het topje van de Mont Blanc, de grote elektrificeermachine, Büchs "dodo botje". De zucht naar kennis en een geweldige verzamelwoede maakten Teylers tot een plek waar de groten der aarde een keer geweest moesten zijn: Napoleon, Einstein en tsaar Alexander. Inmiddels is het stokoude Teylers een museaal museum dat probeert mee te varen met de nieuwe tijdgeest.

Zelf mocht ik er tijdens schoolvakanties eind jaren 70 graag naartoe gaan. Vaak alleen, al dan niet onder het waakzame oog van een grijze suppoost. Ook dat de enorme deuren niet geopend waren, maar dat je aan moest bellen en het harde, schrille geluid dat dat gaf, daarna het wachten op de suppoost die de zware voordeur voor je opende, droeg bij aan het idee dat je een verborgen schatkamer had ontdekt.

Vooral het deel met prehistorische schedels, skeletten en fossielen had mijn interesse. De antieke apparaten en mineralen vond ik ook wel interessant, maar niets haalde het bij wat voor mij nog altijd de Mona Lisa van Teylers Museum is, de glazen stolp met daarin enkele haren van een mammoet. Zo oud en toch onveranderd, waardoor je een blik van 100.000 jaar terug in de tijd gegund wordt. En dan dat heerlijke stukje karton eronder:

"Haar van een mammoet uit het Siberische landijs"

Geen filmpjes op videoschermen die vertellen wanneer en waar deze reuzen leefden, laat staan dat je op een knopje kan drukken om mogelijke mammoetgeluiden te kunnen horen. De minimale beschrijvingen van de objecten gaven mij ook het idee dat het eigenlijk niet de bedoeling was dat het beloerd werd door eenvoudig plebs als ik. Dat maakte het extra spannend

Het museum timmert al langere tijd flink aan de weg en heeft grote veranderingen ondergaan. Er is flink uitgebreid en ook de woning van bankier en oprichter Pieter Teyler van der Hulst is te bezichtigen.

Zelfs voor hem was het leven niet altijd zonder uitdagingen. Hoeveel invloed een vermogend man als hij mocht hebben in die tijd, invloed op het weer had ook hij niet. Dus als hij zondag naar de kerk ging in zijn rijtuig en het regende, werd ook hij nat. Onbestaanbaar. En dus liet hij het adres aan de Grote Houtstraat 43 verbouwen tot een flinke hal die breed genoeg was voor het rijtuig om te keren, nadat zijn heer droog en wel was uitgestapt. Alweer iets bijzonders achtergelaten door deze bijzondere Haarlemmer. Overigens is de afstand tussen zijn huis en de Doopsgezinde kerk goed voor een wandeling van hooguit vijf minuten.

Er is nu de tentoonstelling 'Voorbij de Gletsjer' te zien, een videosimulatie van de Arolla-gletsjer, gemaakt door Jacob Kusk Steensen. De gletsjer was al flink gesmolten en niet lang na het bezoek van Steensen stortte de gletsjer volledig in. Teylers is in het bezit van een boek uit de negentiende eeuw waarin de toen reusachtige gletsjer wordt beschreven. Naast elkaar laten ze de impact van klimaatverandering zien en grijpen toen, nu, wetenschap en kunst (Teylers heeft ook een kleine verzameling schilderijen) in elkaar. Kortom, Teylers ten voeten uit.

En zo verandert het museum mee met de tijd. Maar de oude zalen met hun matige verlichting en summiere beschrijvingen zijn onveranderd gebleven, behalve dan de bescheiden bordjes voor de audiotour. En wat mij betreft blijft het ook voor altijd zo. Want overdracht van kennis gaat het makkelijkst na het opwekken van verwondering.
Ik herinner mij een een aflevering van De wereld van Boudewijn Büch, waarin hij bijna juichend door een afbladderend natuurmuseum in Buenos Aires rondliep. Een museum van een museum. Opgegroeid met Blueband plaatjes en papieren atlassen, raakte de ouderwetse opstellingen met dit bordjes het kindsdeel van de man. Dat zal hij ongetwijfeld ook met het Teylers museum hebben gehad. Ik in elk geval wel.

3 gedachten over “Teylers museum”

  1. Pingback: Fotogalerie De gang - Dolf vindt er ook iets van

  2. Pingback: Een vlam Tasmaanse tijgers - Dolf vindt er ook iets van

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven