Lens Larque

Na een pauze van twaalf jaar publiceerde Jack Vance in 1979 het vierde boek in de reeks van de Duivelsprinsen. Kirth Gersen krijgt daarin te maken met Lens Larque, de Duivelsprins die berucht is om zijn wrede grappen. Larque is een Darsh – een volk dat vooral bekendstaat om zijn weinig fijnzinnige cultuur en zijn nog minder smakelijke cuisine.

Twaalf jaar. Dat is de tussenliggende periode tussen het memorabele derde deel Paleis van de liefde en Lens Larque. Ik was dan ook benieuwd hoe twaalf jaar schrijverschap van invloed zou zijn op deze roman. Met name hoe de antagonist in dit boek zich zou verhouden tot het complexe karakter van Viole Falushe in het vorige deel. En hoe zou een twaalf jaar meer ervaren Vance vorm geven aan zijn tot nu toe almaar grimmiger protagonist Kirth Gersen?

Over de auteur

Jack Vance (1916–2013) was een invloedrijke Amerikaanse schrijver van sciencefiction en fantasy, met een oeuvre van meer dan vijftig boeken en circa honderd korte verhalen. Hij studeerde mijnbouw en natuurkunde, en werkte tijdens de Tweede Wereldoorlog in de koopvaardij – een ervaring die vaak zijn werk beïnvloedde. Vance combineerde in zijn verhalen primitieve samenlevingen met geavanceerde technologie en schuwde magie en bijgeloof niet. Tot zijn bekendste werken behoren De stervende Aarde en de reeks De Duivelsprinsen.

Tussen Duodecimaat en Plambosh

Bij zijn pogingen om Lens Larque te vinden, maakt Gersen gebruik van zijn enorme rijkdom. In de eerste poging om de Duivelsprins uit te roken, legt Gersen beslag op een van zijn ruimteschepen. Hij wordt daarbij geholpen door een buitengewoon strenge rechter die Gersen wel heel erg ter wille is om Larque in de rechtszaal te krijgen. Uiteindelijk is Larque Gersen te slim af op een manier die Gersen een klein fortuin kost.

In zijn tweede poging reist Gersen naar de thuisplaneet van Lens Larque, Dar Sai, de planeet van de Darsh. Het is een planeet waar het extreem heet is en waar de gemeenschappen leven onder reusachtige parasols. Zonder de bescherming van de parasols moeten de bewoners de hitte tegengaan met draagbare airconditioning. De planeet is bewoond vanwege de rijke voorraad van een grondstof die duodecimaat genoemd wordt. Darsh-mannen zijn doorgaans voor de duvel niet bang en taai geworden na generaties lang het uit te hebben gehouden op deze extreem onherbergzame planeet. De Darsh vertonen graag veel bravoure. Wij zouden dat tegenwoordig in slecht Engels swagger noemen, de Darsh noemen het plambosh.

Een ander volk dat op de planeet leeft zijn de Methlenen, die de baas zijn van het financiële centrum van de planeet. Methlenen zijn in alles tegengesteld ten opzichte van de Darsh: verfijnd en afstandelijk. Waar de Methleense vrouwen pronken met hun klassieke schoonheid, gaan de Darsh-vrouwen prat op hun enorme snorren. Het spreekt voor zich dat Gersen het aanlegt met een Methleense vrouw waarmee hij een romance krijgt. Zo kennen we Gersen weer. Op elke planeet een andere scheet.

Op Dar Sai koopt Gersen aandelen in een bedrijf dat ogenschijnlijk waardeloos is, maar dat wel een link heeft met Lens Larque. Uiteindelijk is de confrontatie met de Duivelsprins onvermijdelijk.

Folklore vs karakterontwikkeling

De Darsh zijn in deze serie misschien wel het volk waaraan Vance de meeste aandacht heeft besteed. Hun uiterlijk, een SM-achtig dansritueel, een demolition derby-achtige vechtsport, hun keuken en paringsrituelen – er gaat veel aandacht uit naar de cultuur van de Darsh, en hoezeer die botst met de verfijnde Methlenen.

Des te teleurstellender is het dat dit alles weinig bijdraagt aan de uitwerking van antagonist Lens Larque. Hij wordt pas in het laatste hoofdstuk ontmaskerd, maar wie een ontknoping verwacht die beklijft, komt bedrogen uit. Het had iedereen kunnen zijn geweest. Vance probeert er nog een spectaculaire draai aan te geven door Gersen een explosie op een maan te laten uitvoeren, maar dat is verhaaltechnisch zo krom – er is geen enkele aanleiding voor Gersen om te doen wat hij doet – dat het vooral ergernis oproept.

En dan Gersen zelf. De pauze van twaalf jaar heeft weinig opgeleverd op het gebied van karakterontwikkeling. Geen reflectie op zijn eigen gedrag, geen overpeinzing waarom en voor wie hij dit allemaal doet, met uitzondering van het slot, waarin het de arme Gersen even te kwaad wordt. Gersen plot, vecht, schiet, aast op het knapste meisje, en krijgt haar uiteraard.

Conclusie

Lens Larque was voor mij een teleurstelling en veruit de minste in de serie. Het legt ook een potentieel probleem bloot dat voor het hele genre geldt: dat de wereldopbouw belangrijker wordt geacht dan het verhaal en de karakterontwikkeling. Met name de duivelsprins zelf valt erg tegen.

Het is ook weinig geloofwaardig dat de volkeren (allemaal mensen) zo extreem van elkaar verschillen in cultureel, maar vooral ook fysiek opzicht. Dan is er ook nog de archaïsche, zo niet ouwelijke taal. Allemaal zaken die ook golden voor de eerdere delen, maar omdat hier het verhaal zo mager is, gaat het extra schuren.

Er is nog iets anders dat mij dwars zit in dit boek. Een groep Methleense vrouwen wordt onder valse voorwendselen door een Darsh naar een berg gebracht, waar de Darsh komen om te paren. De vrouwen worden, op het liefje van Gersen na (uiteraard door hem gered), allemaal verkracht.
Gersen zegt er achteraf over: "De schuldige is uw chauffeur; hij heeft u een vrolijke poets gebakken."

Een vrolijke poets. Ik ben even klaar met de heer Vance.

"Hij liep naar zijn Fantamische Flittervlerk, klauterde aan boord en steeg op van de planeet Methel."

Dag Kirth Gersen, tot de volgende keer.

Lens Larque is verkrijgbaar als paperback bij Amazon en als e-book.

3 gedachten over “Lens Larque”

  1. Pingback: Zie de mens

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven